Danas se navršava 23 godine od najstrašnije mirnodopske nuklearne katastrofe u historiji čovječanstva koja se dogodila u atomskoj elektrani u ukrajinskom Černobilu.

26. aprila 1986. godine havarija na nuklearnom reaktoru broj 4 u černobilskoj atomskoj centrali je dovela do ogromnog oslobađanja radioaktivnih supstanci. Prema procjenama ono je bilo veće i od onog nakon američke atomske bombe na Hirošimi 1945. godine.

Havarija na reaktoru je prouzrokovala radioaktivnu zagaÄ‘enost oko 150’000 kvadratnih kilometara teritorije Ukrajine, Bjelorusije i Rusije. Tog 26. aprila je evakuisano skoro 100’000 ljudi iz nekoliko okolnih gradova, sela i naselja.

Ukrajinske vlasti smatraju da je tom ekoloÅ¡kom katastrofom pogoÄ‘eno oko pet miliona ljudi, a da je direktno ozračeno skoro 5’000 naselja na teritoriji tri države.

Prema posljednjim podacima, u Ukrajini ima oko 2,6 miliona ljudi koji imaju status osoba nastradalih od černobilske katastrofe, među kojima je više od pola miliona djece. Od nastradalih koji su bili pod medicinskim nadzorim od 1987. do 2004. godine umrlo je više od pola miliona ljudi.

Negativne posljedice su osjetile i Švedska, Norveška, Poljska, Velika Britanija i druge države. Razornost nuklearne katastrofe vidi se u podatku da je 200 vrsta radioaktivnih supstanci registrovano i na udaljenosti od 1.000 kilometara od Černobilja. Mjesec dana poslije eksplozije one su zabilježene i na području čitave sjeverne hemisfere.

Havarija u Černobilju je ostavila trajne posljedice na generacije ljudi u Ukrajini i zastrašujuća je činjenica da mortalitet osoba srednjeg i starijeg doba raste jer umiru oni koji su bili ozračeni u pubertetu.

Prema zvanično objavljenim informacijama iz 1986. godine, do nesreće je došlo zbog greške operatera, a prema informaciji iz 1991. godine nesreća je nastala zbog greške u konstrukciji reaktora sovjetske proizvodnje. Među faktorima koji su doprinijeli nesreći je i neadekvatno obučeno osoblje u elektrani.

Oštećeni reaktor br. 4 prekriven je betonskim sarkofagom, a vremenom su iz proizvodnje struje isključivani i ostali reaktori. Posljednji, treći reaktor zatvoren je 2000. godine. Černobilj je tada prestao sa proizvodnjom električne energije.