SARAJEVO.co.ba RSS
facebook.com/sarajevo.co.ba
twitter.com/capajebo
Znamenitosti Sarajeva
Sarajevska muzika
Videoteka

Vukovar: Grad označen suzom

18. 11.
2014
19:09h

Jedan grad, na kraju 20. vijeka, u srcu Evrope, sravnjen sa zemljom, zauvijek označen krvlju, zauvijek označen suzom. Grad koji i danas traži svoje mrtve.

Vukovar 2006

Vukovar, 2006

Uvod u tragediju

U republikama bivše Jugoslavije 1990. godine održani su višestranački parlamentarni izbori. Prvi put u dvadesetom vijeku u Hrvatskoj je osnovan višestranački sabor novoosnovanih građanskih stranaka. Slično se dogodilo i u drugim republikama osim u Srbiji gdje je na vlasti ostala komunistička partija osim svjetonazora mijenjajući i svoj naziv u ‘socijalistička’. Na temelju razrađenog programa o ‘Velikoj Srbiji’, koji svoje korijene vuče iz devetnaestog vijeka kreće se sa propagandom o ugroženosti srpskog naroda i potrebi da svi Srbi žive u jednoj državi. Srpski narod, koji u ukupnom broju stanovnika Hrvatske čini oko 12 postotaka, neprestano je prepadan pričama o ugroženosti. Istovremeno, Jugoslavenska narodna armija pretvara se u ‘srpsku vojsku’ i u dogovoru sa vlastima Srbije naoružava srpsko stanovništvo u Hrvatskoj.

Vukovar je stari barokni grad, poznat po strahovitim razaranjima tokom rata na prostoru bivše Jugoslavije. Među mnoštvom atraktivnih, u ratu teško stradalih građevina, ističu se dvorac Eltz iz XVIII vijeka, barokne zgrade u središtu grada, franjevački samostan, župna crkva sv. Filipa i Jakova, pravoslavna crkva sv. Nikolaja… Izvan grada na obali Dunava prema Iloku nalazi se Vučedol, bogato arheološko nalazište.

Novoosnovani višestranački hrvatski parlament donosi odluke o ukidanju dotadašnjih zakona, istovremeno garantujući svim stanovnicima Hrvatske ista građanska i nacionalna prava u smislu najboljih primjera demokratske prakse.

Ekstremistički dio srpskog stanovništva u Hrvatskoj, potpuno otvoreno pomognut iz Srbije, u ljeto 1990. godine počinje sa naoružavanjem. Prve barikade postavljene su oko grada Knina. Četnici, kao nosioci velikosrpske ideje zlostavljaju Hrvate i miroljubivi dio Srba, koji im se ne želi priključiti.

Vukovarski prostor proživljava sve ove dramatične događaje zločinačke propagande kao i organizovanje i naoružavanje lokalnog srpskog stanovništva. Zajedno sa oružjem u sela sa većinskim srpskim stanovništvom dolaze i četnici iz Srbije. Borovo Selo, mjesto u neposrednoj blizini Vukovara, važi za najjače četničko utvrđenje i poznato je kao mjesto gdje su, u maju 1991. godine, iz zasjede ubijena prvo dvojica, a zatim još dvanaestorica policajca, a brojni su i ranjeni. Ubijeni su dodatno i divljački izmasakrirani.

Okupacija

Početkom rata na području Vukovara, strategija napadača se sastojala u vojnom zauzimanju nebranjenih sela, masakriranju i protjerivanju nesrpskog stanovništva, uz istovremeno dovlačenje moćne ratne tehnike, te mobilisanje vojske i paravojnih formacija iz Srbije.

Vukovar, juni 1991

Vukovar, juni 1991

U augustu 1991. godine okupirana su gotovo sva sela koja pripadaju opštini Vukovar, dok je sam grad pod stalnom artiljerijskom vatrom. Uslijeili su zračni napadi kao i pokušaji pješadijskih proboja. Među prvim objektima u Vukovaru stradaju bolnica, Radnički dom, katolička crkva, vodotoranj. U to vrijeme u vukovarskoj bolnici nalazi se već 300 ranjenika, a grad Vukovar je u potpunom okruženju. Na širem prostoru oko Vukovara smješteno je više od 600 tenkova i oklopnih transportera, više hiljada ‘do zuba’ naoružanih četnika, te veliki broj svih vrsta artiljerijskog oružja. Municije je bilo u izobilju. Ne treba zaboraviti niti snažnu zračnu podršku.

Odbrana

S druge strane, Vukovar je branilo nekoliko stotina pripadnika ‘Zbora narodne garde’ i policije, te oko 1000 dobrovoljaca bez vojnog iskustva. Bili su skromno naoružani poluautomatskim i automatskim puškama, nekolicinom mitraljeza i topova, te nešto jednostavnog protivoklopnog oružja. Snabdijevanje oružjem, hranom kao i sanitetskim materijalom jedno vrijeme se odvijalo uskim koridorom kroz kukuruzište kraj sela Marinci i Bogdanovci.

Srušeni dvorac Eltz, Vukovar, 1991

Srušeni dvorac Eltz, Vukovar, 1991

U takvom odnosu snaga Srbija bi po vojnoj teoriji trebala pregaziti Vukovar za nekoliko dana ali opkoljeni Vukovarci skoro tri mjeseca su se odupirali velikoj vojnoj sili. Stanovnici i branioci Vukovara proživljavali su pakao. Stotine hiljada projektila je svakodnevno razaralo grad. Tragična svjedočenja preživjelih i izvještaji lokalnog vukovarskog radija govore o strahovitim patnjama ali i herojstvu onih koji su do posljednjeg dana ostali u Vukovaru. Civilni život se odvijao u podrumima. Vukovarska bolnica je bila najveća ratna klinika. Nedostajalo je hrane i sanitetskog materijala. Mrtvi nisu mogli biti ukopavani zbog neprekidne kiše granata.

Branioci, koji su se tokom odbrane organizovali u brigadu, uspjevali su zaustaviti pokušaje tenkovskog i pješadijskog proboja. Ogromna motivisanost i inventivnost omogućila je uspješno suprotstavljanje zastrašujućoj vojnoj tehnici i daleko brojnijoj srpskoj vojsci. Odbrana Vukovara je trajala do posljednjeg protivoklopnog punjenja.

Pad Vukovara i stradanja

18. novembra 1991. godine četnici ulaze u sravnjeni Vukovar.

U odbrani Vukovara učestvovalo je oko 1.800 branilaca, većinom stanovnika Vukovara. Trećina branilaca se u manjim grupama uspjeva probiti iz okupiranog Vukovara – više od 500 je poginulo, dok je veći broj izranjavan i zarobljen.

Četnici u Vukovaru, 1991

Četnici u Vukovaru, 1991

Ono što su branioci Vukovara uspjeli učiniti do samog pada može se smatrati fascinantnim – uništeno je više od 300 tenkova i oklopnih transportera, oboreno je 25 aviona, brojke o mrtvim četnicima sežu od pet do sedam hiljada, dok je 20 do 30 hiljada ranjeno napustilo prostor oko opsjedutog Vukovara. Ništa manje bitna je i uloga branilaca Vukovara na širem planu, obzirom da su vežući ogromnu vojnu silu za područje Vukovara tokom nekoliko mjeseci, Hrvatskoj dali dragocjeno vrijeme za stvaranje vojske neophodne za odbranu, a uništivši ogromnu količinu srpskih vojnih potencijala, materijalno, politički i psihološki znatno oslabili agresora.

Padom Vukovara počinje drugi dio vukovarske tragedije. U suprotnosti sa svim normalnim (ako se prema do tad učinjenom stanovništvu ovog grada može govoriti o normalnosti agresora), kao i međunarodnim normama i postignutim dogovorima sa Međunarodnim Crvenim križem te evropskim posmatračima, srpska vojska i četnici ulaskom u Vukovar započinju brutalne zločine i torturu nad civilnim stanovništvom, zarobljenicima i ranjenicima. Već prvih dana okupacije Vukovara više stotina civila i ranjenika iz bolnice je odvedeno i smaknuto. Nekoliko mjeseci kasnije, strani novinari su otkrili masovne grobnice, koje su zatim potvrdile i međunarodne komisije. Prizori sa Ovčare, gdje su izvršena masovna pogubljenja, zgrozili su cijeli svijet.

Progon Vukovaraca

Iako su Međunarodne snage preuzele nadzor nad okupiranim područjem nastavljeno je protjerivanje i etničko čišćenje nesrpskog stanovništva sa vukovarskog područja. Više od 5’000 ljudi odvedeno je u brojne logore u Srbiji, gdje su pretrpili užasna zlostavljanja. Mnogi se nikad nisu vratili.

Vodotoranj, simbol stradanja Vukovara

Vodotoranj, simbol stradanja Vukovara

Veliki broj logora nije niti otkriven, pa se još uvijek i ne zna koliko je osoba iz Vukovara zauvijek nestalo. Nekoliko hiljada izbjeglica sa područja općine Vukovar danas je raseljeno po cijeloj regiji i svijetu.

originalno objavljeno na portalu PROTEST.ba 18. 11. 2008. godine

Share

Trenutno: 1 komentar. Dodajte svoj komentar »

« nazad
Vezane teme: , , , ,


Trenutno: 1 mišljenje»

  1. lukas kaže:

    Hvala na istinitom dopisu koji je objavljen o Vukovaru.Kad bi se ovako istina pisala lakse bi narod zivio.

    comment-bottom

RSS feed za komentare ove objave.


Mišljenja čitalaca

Napomena: Ukoliko želite svoju sliku kraj komentara kliknite OVDJE i registrujte svoj gravatar.

ČITAJTE » Isak Samokovlija » Kiko Sarajlić » Dario Džamonja » Zuko Džumhur

San ljetne noći u Sarajevu
San ljetne noći u Sarajevu
Sarajevska filharmonija će svom gradu ponuditi lijep poklon 30. marta i 31. marta...
Nikola Vučković u Zvonu
Nikola Vučković u Zvonu
U petak, 10. marta 2017. godine u sarajevskoj galeriji Zvono će od 21 sat biti otvorena...


 Još Sarajevskih novosti » 
Puštena u saobraćaj uspinjača Sarajevo-Trebević
Puštena u saobraćaj uspinjača Sarajevo-Trebević
Svečanosti prisustvovali članovi izvršnog odbora komiteta CK SK BiH Grujo Novaković...
Premijerno prikazano Saraj’vo
Premijerno prikazano Saraj’vo
Kako javljaju sa EFM.BA, premijerom dokumentarnog filma SARAJ’VO, Mustafe Mustafića,...


 Još Susreta i zbivanja » 
Abdulah Skaka: Uloga gradonačelnika u boljem kvalitetu života građana
Abdulah Skaka: Uloga gradonačelnika u boljem kvalitetu života građana
Novoizabrani gradonačelnik Sarajeva Abdulah Skaka govori o planovima i projektima...
Petnaest godina sarajevske Disco Gripe
Petnaest godina sarajevske Disco Gripe
U svojoj petnaestoj godini izvođenja, prva ovogodišnja DISCO GRIPA će biti održana...


 Još Sarajevskih razgovora » 
Kino Arena: Bivša kraljica sarajevskih kina
Kino Arena: Bivša kraljica sarajevskih kina
Početkom šezdesetih godina u Sarajevu je bilo desetak kina i sva su bila smještena...
Zoka Ćatić: Sarajevska poema
Zoka Ćatić: Sarajevska poema
Na svoj uvijek poseban i originalan način Zoka Ćatić, glavni i odgovorni urednik...


 Još video sadrzaja » 
Sarajevo u nedjelju s Radnikom u večernjem terminu
Sarajevo u nedjelju s Radnikom u večernjem terminu
U nedjelju, 2. aprila 2017. godine će Fudbalski klub Sarajevo sa bijeljinskim Radnikom...
Navijam za naše
Navijam za naše
Sarajevo je nekad slavilo mnogo više od uspjeha svojih sportskih klubova. Slavilo...


 Još iz sportskog almanaha » 
Sjećanje: Esad Arnautalić
Sjećanje: Esad Arnautalić
Sinoć je u Sarajevu nakon 77. godina života preminuo jedan od naznačajnijih muzičara,...
Sjećanje: Davorin Popović
Sjećanje: Davorin Popović
Pjevačem je sam sebe zvao, obično počinjući svoje priče ‘Slušaj, da ti...


 Još uspomena i sjećanja » 

FELJTONI
» Dnevnik s Pala
» Od Grbavice do Koševa
» Čovjek s mjesecom u pjesmama

NE PROPUSTITE!